Deniz Berktay, Kiev’den bildiriyor: Kuzeyden notlar, İngiltere ve Avrasya

Ancak bağımsızlık gününün bir sürpriz konuğu vardı: İngiltere Başbakanı Boris Johnson. Johnson’ın ziyareti sürpriz olsa da ziyaretin içeriği hiç sürpriz olmadı. Johnson, Ukrayna’ya katiyetle Rusya’yla müzakere yapmama davetinde bulunuyor ve insanın bir bacağını yemekle meşgul bir ayıyla müzakere edemeyeceğini savunuyor. Johnson, nisan ayında Kiev’i ziyaret ettiğinde de Rusya’yla Ukrayna ortasındaki barış sürecini sona erdirmişti. İşin ilginci bu sefer Johnson, “Ukrayna, müzakere yapmasa daha uygun olur” diye şeklen de olsa tavsiye havasında konuşmak yerine “Müzakere yapılamaz” diyerek yani Ukrayna’nın bağımsızlığını hiçe sayarak ne yapılması gerektiğini açıkça dikte etti. ABD’deki seçimler ve İngiltere’de Johnson’ın ekim ayında koltuğu terk edecek olması savaşı nasıl tesirler şimdi aşikâr değil. Bilinen, sonbahara büsbütün belirsizlikler içinde girildiği.

ALEKSANDR DUGİN

Geçen hafta, Putin’e yakın isimlerden biri olarak bilinen, Rus Avrasyacılığının günümüzdeki temsilcisi Aleksandr Dugin’in kızı Darya Dugina, bir suikastta hayatını kaybetti. Asıl maksatta olanın, babası Dugin olduğu belirtiliyor. Rusya, bu mevzuda Ukrayna’yı suçlarken Ukrayna, suçlamaları reddediyor.

Dugin, günümüz Rusyası’nın kıymetli isimlerinden biri. Ukrayna’nın bölünmesini savunduğu için 2007 yılından beri Ukrayna’ya girişi yasak. Türkiye hakkında da evvelden sert görüşleri var iken sonradan bunlarda değişiklik oldu. Dugin’in savunduğu Avrasyacılığın kökleri, Çarlık Rusyası’ndaki Slavcılara uzanıyor. Rusya’yı Avrupa’nın ayrılmaz bir kesimi olarak gören Batıcılara karşı Slavcılar, Rusların özgün Slav kültürüne mensup olduğunu savunuyordu. 1917 Devrimi’nden sonra ise birinci Avrasyacılar ortaya çıktı. Bunlar yeniden Rusları Avrupa’dan başka görüyor ancak öteki taraftan da kendilerini Türk kökenli halklara yakın hissediyordu. Buna nazaran, Rusların 200 yıl egemenlikleri altında kaldıkları Tatarlarla Moğollar, Ruslara bugünkü mevcut niteliklerini kazandıran şahıslardı ve Ruslar, Orta Asya Türklerinin idare anlayışını, onların mentalitesini benimsemişti. Sovyetler Birliği’nin çöküp Rusların tekrar “Biz kimiz” sorusunu sormaya başladıkları 1990’larda Avrasyacılık, yine gündeme geldi. Ancak bu sefer kültürel taraftan çok jeopolitik istikameti ön plana çıktı. Dugin’in temsil ettiği bu yeni Avrasyacılık, ABD ve İngiltere’nin çevreleme stratejisine karşı Avrasya ülkelerinin birliğini savunuyor. Fakat bu Rus Avrasyacılığı, Avrasya halklarının eşit birlikteliğinden çok Rusya’nın tekrar bir imparatorluğa dönüşmesini öngörüyor. Ayrıyeten, Sovyet Devrimi’ne ve ihtilallere reaksiyon duyan muhafazakâr bir içeriğe sahip. Rus merkezli bu Avrasyacılığın dışında bir de temelleri atılmış ancak geliştirilmeyi bekleyen Türk Avrasyacılığı var. Haftaya da buna değinmek istiyorum.

[email protected]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.